İş kanununun 46’ncı maddesine göre bir çalışan yedi günlük zaman diliminde 24 saat hafta tatili yapma izni hak kazanıyor. Anayasa’nın 50’nci maddesinde ise işçilere ücretli hafta tatili, bayram tatili ve yıllık izin hakkı verilmesini, bununla ilgili şartların kanunla düzenlenmesi gerektiğini söylüyor.
Hafta tatiline hak kazanmak için işçinin tatil öncesinde 6 gün çalışması gerekiyor. Mazeret izinleri ve raporlu günler hafta tatili bakımından çalışılmış günler olarak kabul ediliyor. Yargıtay’ın yerleşik uygulamalarına göre, 7 günlük zaman diliminde kesintisiz 24 saatin altında haftalık izin verilmesi durumunda, hafta tatili izni kullandırılmamış sayılıyor. Başka bir ifadeyle işçi hafta tatilinde bir saat bile çalışmış olsa Yargıtay işçiyi hafta tatili yapmamış kabul ediyor.
İZİNLİ GÜNÜNDE ÇALIŞAN İŞÇİNİN HAKLARI NEDİR?
Yasaya göre bir işçi hafta tatilinde çalıştırılamaz. Ancak işçi onay verirse hafta tatilinde çalıştırılabiliyor. Uygulamada ise işe girerken işçiden gerektiğinde hafta tatilinde çalışacağına dair onay alınıyor. Yürürlükteki 4857 Sayılı İş kanununda hafta tatilinde çalışan işçiye ne kadar ücret ödeneceğine dair bir hüküm bulunmuyor. Fakat kanuna göre “fazla çalışma ücreti” yüzde 50 zamlı ödeniyor. Örneğin işçinin normalde saat ücreti 100 TL ise fazla çalışma yaptığı her saat başına 150 TL fazla çalışma ücreti ödeniyor.
Yargıtay, işçi haftalık 45 saatlik çalışmadan sonra hafta tatiline hak kazanmış olduğu için hafta tatilinde yapılan çalışmayı “fazla çalışma” sayıyor. Buradan hareketle, işçi hafta tatilinde çalışmışsa, çalışma karşılığı olmaksızın ödenmesi gereken bir günlük ücretin yanı sıra çalışmanın karşılığı olarak 1,5 günlük ücret ödenmesini istiyor.
Yasa ayrıca, fazla çalışma yapan işçi isterse bu çalışmalar karşılığı yüzde 50 zamlı ücret almak yerine, fazla çalıştığı her 1 saat karşılığında 1,5 saat serbest zaman (izin) kullanabileceğini düzenliyor. Yargıtay da hafta tatilinde çalışan işçi zamlı ücret almak yerine serbest zaman kullanmayı tercih ederse 1,5 günlük izin kullandırılmasını öngörüyor.
TURİZM SEKTÖRÜNDE HAFTA TATİLİ 11'İNCİ GÜNE KADAR ERTELENEBİLECEK
TBMM turizm sektörü için hafta tatili uygulamasını değiştirdi. Çarşamba gecesi kabul edilen kanunla normalde işçi 6 + 1 kuralına göre (6 gün çalışıp 7’nci gün) hafta tatili yaparken, Kültür ve Turizm Bakanlığından turizm işletme belgesi almış konaklama tesislerinde çalışan işçiler 10 +1 kuralına göre hafta tatili yapabilecekler. Turizm işçileri 10 güne kadar çalışıp 11. gün tatil yapabilecekler. İzinli gününde çalışan işçi fazla mesai yapmış sayılmayacak. Çıkan kanunda kullanılamayıp biriken izin günleri için herhangi hüküm bulunmuyor
DİĞER SEKTÖRLER DE BU DÜZENLEMEDEN FAYDALANMAK İSTİYOR
Kanunun TBMM Plan Bütçe Komisyonundaki görüşmeleri sırasında işveren örgütlerinin temsilcileri diğer sektörlerde de hafta tatilinin turizm sektöründeki gibi düzenlenmesi gerektiğini vurguladılar.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına hafta tatili için birçok sektörden başvuru olduğu belirtiliyor.
Kısa zamanda TBMM’nin kapsamlı bir çalışma yapacağı ve Türkiye’de hafta tatili uygulaması konusunda yeni bir döneme girileceği görülüyor.
